Wydarzenia, Sołectwa, Siedleczek, Reportaże, Historia, Gmina, Cudze chwalicie, swego... nie znacie, Ciekawostki

Mała wieś z ciekawą historią

28-04-2024 23:39   Janusz Ludwiczak

Po dłuższej przerwie powracamy do naszego cyklu "Cudze chwalicie… swego nie znacie", w którym przenosimy się w północno-wschodnią część gminy Kostrzyn. Znajduje się tam typowa wieś "ulicówka" o rolniczym charakterze, na skraju lasu, ale też ciągle się rozbudowująca.

Siedleczek położony jest w północno-wschodniej części gminy, 9 kilometrów od centrum miasta.

Jest to jedno z najmniejszych sołectw, które liczy 120 mieszkańców (dla porównania 10 lat temu we wsi mieszkało 85 osób).

– Przybywa nam mieszkańców z roku na rok. Domy powstają przede wszystkim w Leśnej Grobli. Wprowadzają się do nas osoby z Poznania, Swarzędza, a nawet z sąsiedniej Nekielki, gdzie już tam zrobiło się gęsto – przyznaje Dorota Hamerska, sołtys Siedleczka.

Siedleczek to typowa wieś "ulicówka", przez którą prowadzi droga łącząca Siedlec z Brzeźnem wraz z odnogami m.in. do Leśnej Grobli, Wiktorowa i Nekielki. Przez Siedleczek kursuje też autobus linii nr 464, który umożliwia dojazd uczniom do szkoły w Brzeźnie, a mieszkańcom do stacji kolejowej w Gułtowach czy samego Kostrzyna.

– Jest to bardzo spokojna, urokliwa wieś, blisko las. Odbywa się u nas wiele wydarzeń – dzień seniora, dzień kobiet, jesienią święto pyry czy w grudniu zapalenie światełek na choince – wylicza sołtyska Dorota Hamerska.

Od trzech lat, w środku wakacji organizowany jest w Siedleczku "Bieg do nocy", który prowadzi po zmroku polnymi i leśnymi drogami o łącznej długości 5 kilometrów. W pierwszej edycji zawodów wzięło udział 58 osób, w ostatniej już trzykrotnie więcej – równo 150. Rekordzistą jest wciąż Maciej Kowalski, który w 2021 r. ukończył "Bieg do nocy" w czasie 16 minut i 42 sekund.

"Siedleczanki"

5 lat temu mieszkanki Siedleczka postanowiły założyć Koło Gospodyń Wiejskich.

– Koło to zainaugurował poprzedni sołtys Siedleczka, Tadeusz Nowakowski. Pieczemy ciasta i przygotowujemy potrawy na festyny m.in. z okazji dnia dziecka, święta pyry czy w ramach akcji charytatywnych. W sumie jest nas 10 osób, ale tylko same panie – wyjaśnia Ania Nowakowska, szefowa Koła Gospodyń Wiejskich "Siedleczanki".

Spoczywają tu Olędrzy

W Siedleczku znajduje się dawny cmentarz ewangelicki z XIX wieku. Spoczywają tu Olędrzy, czyli niemieccy, ale także polscy osadnicy, umiejący meliorować bagniste tereny, karczować lasy czy użyźniać piaski w zamian za czynsz i wolniznę. Więcej w artykule: Zapomniane cmentarze Olędrów w Brzeźnie i Siedleczku popadają w ruinę.

W 2021 roku z inicjatywy mieszkańców Siedleczka – państwa Joanny i Krzysztofa Kurpów oraz sołtys Doroty Hamerskiej, przedstawicieli Stowarzyszeń: Koimeterion i Kasztelania Ostrowska oraz członków Młodzieżowej Rady Miejskiej Gminy Kostrzyn udało się przeprowadzić prace porządkowe. Wcześniej przeprowadzona została inwentaryzacja terenu. Przy ewangelickiej nekropolii postawiono też tablicę informacyjną.

– Nasze stowarzyszenie działa od 2018 roku. Głównie zajmujemy się pielęgnowaniem cmentarza ewangelicko-reformowanego w Orzeszkowie. Działamy też na terenie gminy Wronki. Kilka lat temu w gminie Kostrzyn przeprowadziliśmy projekt, polegający na dokumentacji cmentarzy ewangelickich na terenie powiatu poznańskiego, których jest powyżej 100 – powiedziała Joanna Wałkowska, prezes Stowarzyszenia Rewitalizacji Zabytkowych Cmentarzy Koimeterion.

– Perełką tego miejsca jest pomnik nagrobny zmarłego w 1917 roku Ludwiga Johanna Klicha, który urodził się w 1842 roku w rodzinie Gottfrieda i Anny Cathariny Klich, mieszkał w Brzóskach, gdzie wiódł życie budowniczego młynów – wskazuje Monika Jankowiak ze Stowarzyszenia Koimeterion.

W trakcie prac pielęgnacyjnych na cmentarzu w Siedleczku odkryto też płytę nagrobną Michaela Wilde.

– Udało mi się przeanalizować tą osobę i dowiedzieć się wiele ciekawych rzeczy. Michael Wilde urodził się 26 sierpnia 1857 roku w Turostówku – w niewielkiej wsi w pobliżu Pobiedzisk [jej niemiecka nazwa brzmiała Schönbergen]. Był najmłodszym dzieckiem gospodarza Gottlieba Wilde i Caroline Schroeder. Pobrali się oni 22 listopada 1836 roku w Pobiedziskach. Gottlieb mieszkał wtedy w Starej Górce Hauland, a Caroline w Węglewie Hauland. Słowo „hauland” było typowo używane w nazwach nowotworzonych wsi, które były zasiedlane przez osadników olęderskich. Michael miał pięcioro rodzeństwa. 29 grudnia 1885 roku w Pobiedziskach poślubił Emmę Kelm, która była córką gospodarza, a urodziła się 29.04.1866 roku w Gołuniu Hauland, również w okolicach Pobiedzisk. Zapewne zatem rodzina Kelm była napływowa, olęderska. W dniu ślubu mieszkał już w Siedleczku (Siedlec Hauland) i pracował tam na swoim gospodarstwie. Od 1888 roku zaczynają przychodzić na świat dzieci. Niestety, niemowlęta po kolei umierają. Michael i Emma tracą wtedy dwóch synów i dwie córki. Dopiero w 1893 roku rodzi się Auguste Amalie, którą udaje się odchować. Para dochowuje się jeszcze trzech synów i dwóch córek. Niestety, w międzyczasie traci jeszcze czworo maleńkich dzieci, w tym jedno rodzi się martwe. A zatem z czternaściorga latorośli, tylko szóstkę udaje się prawdopodobnie odchować – opowiada Monika Jankowiak.

W sumie podczas przeprowadzonych prac inwentaryzacyjnych udało się odkryć 15 grobów, ale za pewne pochowanych jest tu znacznie więcej osób.

Okazuje się również, że dawny cmentarz ewangelicki jest unikatową ostoją przyrody.

– Już podczas pierwszej inwentaryzacji cmentarza w Siedleczku odnotowano tam siedemnaście taksonów grzybów o charakterze głównie saprotrofów naziemnych, naściółkowych i nadrewnowych. Spełniają one doskonale swoją rolę w sukcesywnym rozkładaniu szczątków roślinnych, gałązek i większych fragmentów drewna. Natomiast niewątpliwą nagrodą za rozważne porządki na cmentarzu w Siedleczku było znalezienie na nim owocników czarki – najpewniej czarki austriackiej – opowiada Basia Kudławiec ze Stowarzyszenia Kasztelania Ostrowska.

Przyrodnicy znaleźli na tym terenie również wieczornik damski, śniedek, cebulice syberyjską, lilaka pospolitego czy śnieguliczkę białą.

Ciekawostki:

• W Siedleczku znajdowała się kopalnia żwiru i piasku
• Przy skrzyżowaniu dróg prowadzących do Siedleczka, Brzeźna i Leśnej Grobli znajduje się kapliczka, przy której odprawiane są polowe nabożeństwa majowe.
• Przez Siedleczek płynie rzeczka Cybina

Fot: Janusz Ludwiczak (1-39), KGW Siedleczanki (40)
Dron: Robert Kaczmarek

ZOBACZ TAKŻE: Cudze chwalicie, swego... nie znacie

ZOBACZ TAKŻE: Znajdował się tu zamek, a ponad 250 lat temu wzniesiono kościół

ZOBACZ TAKŻE: Wieś, której historia sięga 1338 roku