Wydarzenia, Kostrzyn, Inwestycje, Historia, Drogi, Ciekawostki

Nie ma już śladu po stacji paliw w centrum Kostrzyna

25-09-2026 08:30   Janusz Ludwiczak

Jeszcze niedawno była częścią codziennego krajobrazu Kostrzyna. Przez lata kierowcy tankowali swoje auta. Wyburzona została stacja paliw Orlen przy skrzyżowaniu ulic Poznańskiej i Kościuszki. Okazuje się, że miejsce to skrywa bogatą historię.

Stacja paliw sieci Orlen w centrum Kostrzyna zakończyła działalność z końcem sierpnia. Obecnie dobiegają końca prace rozbiórkowe.

Orlen został wyburzony w związku z przebudową Rynku i układu komunikacyjnego w centrum miasta.

– Prowadzimy rozmowy z Orlenem. Stacja zostanie przeniesiona w inną lokalizację. Na skrzyżowaniu ulic Poznańskiej z Kościuszki pojawi się rondo – mówił już w 2023 r. Szymon Matysek, burmistrz gminy Kostrzyn.

Na razie nie wiadomo jednak kiedy i gdzie powstanie nowa stacja Orlen. Nieoficjalnie mówiło się o dwóch lokalizacjach w pobliżu drogi krajowej nr 92 – w rejonie skrzyżowania z ul. Polną oraz w rejonie skrzyżowania z ul. Wrzesińską.

– Analizowane są możliwości związane z zapewnieniem obecności naszej sieci w Kostrzynie, w tym potencjalnej nowej lokalizacji. Szczegółowe informacje będziemy mogli przekazać dopiero po zakończeniu prowadzonych analiz i podjęciu wiążących decyzji – odpowiedziało nam w mailu Biuro Prasowe Orlen S.A.

Dla wielu mieszkańców Kostrzyna stacja benzynowa przy skrzyżowaniu ulic Poznańskiej i Kościuszki była po prostu jednym ze stałych punktów miasta. Przez dziesięciolecia tankowano tutaj samochody, mijano to miejsce w drodze przez Kostrzyn, umawiano się w okolicy albo rozpoczynano podróże na wakacje.

Okazuje się, że miejsce to ma ciekawą historię. Przy skrzyżowaniu ulic Poznańskiej i Kościuszki i obecnym Skwerze im. Jana Pawła II przez ponad trzy stulecia znajdował się tutaj drewniany kościółek katolicki pw. św. Ducha. Świątynia została wzniesiona w 1447 roku przez ks. Jakuba Strzyżkę z Tulec i przetrwała do 1792 roku.

– Z biegiem czasu kościółek podupadał, choć jego kolejni zarządcy podejmowali starania o jego naprawę. Warto przy tym zaznaczyć, że w przeszłości w Kostrzynie istniały dwa kościoły katolickie - św. Piotra i Pawła (przez pewien czas noszący wezwanie św. Piotra) oraz właśnie św. Ducha. Pojawiająca się w niektórych źródłach wzmianka o kościele pw. św. Andrzeja i Marcina jest błędna, ponieważ taka świątynia nie istniała. Z biegiem czasu kościółek podupadał, choć kolejni zarządcy podejmowali próby jego naprawy. Ostatecznie zdecydowano jednak o jego rozbiórce. Warto przypomnieć, że w dawnym Kostrzynie funkcjonowały dwa kościoły katolickie – św. Piotra i Pawła oraz właśnie św. Ducha – opowiada Bartosz Kaczmarek z Izby Muzealnej Ziemi Kostrzyńskiej.

Z rozbiórką kościółka św. Ducha związana jest postać ks. Ignacego Raczyńskiego, który od 1787 roku był proboszczem w Kostrzynie. W późniejszych latach został biskupem poznańskim, a następnie Prymasem Polski.

To właśnie ks. Raczyński zwrócił uwagę na fakt, że wielu mieszkańców wybierało nabożeństwa w kościółku św. Ducha, ponieważ były one krótsze niż te odprawiane w najważniejszej kostrzyńskiej świątyni.

Podjęto więc decyzję o rozebraniu kościółka, a część jego wyposażenia przeniesiono do kościoła św. Piotra i Pawła.

Wśród zachowanych elementów znalazły się m.in. ołtarz św. Walentego, ołtarz Matki Boskiej oraz figura św. Rocha. Ta ostatnia znajduje się obecnie w bocznym ołtarzu św. Kryspina i św. Kryspiniana w kostrzyńskim kościele farnym.

Po kościele powstał tutaj cmentarz

Po rozbiórce świątyni teren przeznaczono na cmentarz parafialny. Przez kolejne dekady było to główne miejsce pochówku mieszkańców Kostrzyna.

– Cmentarz przy ulicach Poznańskiej i Staropoznańskiej - bo tak dawniej nazywano dzisiejszą ulicę Kościuszki - funkcjonował do przełomu 1827 i 1828 roku, kiedy zaprzestano chować tam zmarłych. Powodem były nowe przepisy pruskie, bazujące na prawie napoleońskim, które zakazywały grzebania zmarłych wśród zabudowy mieszkalnej. Co istotne, kolejna nekropolia - tzw. "cmentarz ku Gwiazdowu" - powstała w latach 30. XIX wieku przy drodze prowadzącej z Kostrzyna do Gwiazdowa. Początkowo teren ten był dzierżawiony przez parafię, natomiast uregulowanie jego statusu poprzez wykupienie z rąk prywatnych nastąpiło 1 marca 1853 roku.
Z czasem teren dawnego cmentarza przy ulicach Poznańskiej i Staropoznańskiej został ogrodzony. W 1901 roku stanął tam krzyż ufundowany przez kostrzyńskich parafian na pamiątkę nowego wieku chrześcijaństwa. Dziś możemy oglądać go w na terenie jednej z kwater na cmentarzu przy ulicy Cmentarnej w Kostrzynie. Historia tego krzyża zasługuje jednak na osobny post. Po II wojnie światowej na części utworzonego wcześniej klina zieleni znajdował się cmentarz żołnierzy radzieckich, który został zlikwidowany w latach 50. XX wieku. W latach 80. w tym miejscu wzniesiono budynek Biblioteki Publicznej, w którym od 2008 roku znajduje się Izba Muzealna Ziemi Kostrzyńskiej. W 2005 roku skwer - klin zieleni między ul. Poznańską, ul. Kościuszki a budynkiem Biblioteki Publicznej - otrzymał patronat Jana Pawła II – podsumowuje Bartosz Kaczmarek.

Fot: Janusz Ludwiczak (1-2,4-11), Mateusz Dura (2-3), Izba Muzealna Ziemi Kostrzyńskiej (12-15)

ZOBACZ TAKŻE: Olej napędowy w okolicach 9 złotych, benzyna 7,99 zł {RAPORT}

ZOBACZ TAKŻE: Na kostrzyńskim Rynku archeolodzy odkryli ślady dawnego ratusza sprzed 500 lat!

Byłeś świadkiem wypadku? Widziałeś dziurę w jezdni? Zaginął Twój pies lub kot? Masz sprawę, która wymaga naszej interwencji?
Powiadom nas o tym. Wyślij e-mail redakcja@infokostrzyn.pl lub wypełnij formularz na naszej stronie - www.kontakt.infokostrzyn.pl.
KOSTRZYN KONT@KT – Kontaktowa Platforma Czytelników jest do Twojej dyspozycji
Twórz razem z nami - by pomóc sobie i innym.