Portal infoKostrzyn.pl szanuje prywatność swoich czytelników i przetwarza tylko te dane osobowe, które są niezbędne do prawidłowego świadczenia usług informacyjnych jakie oferuje.
Strona wykorzystuje pliki cookies. Mogą Państwo określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w waszej przeglądarce.
Klikając poniższy przycisk zgadzają się Państwo na przetwarzanie zbieranych przez portal infokostrzyn.pl danych osobowych w zakresie i na warunkach opisanych w naszej
Polityce Prywatności.
Wyrażenie zgody jest dobrowolne, ale może być konieczne w celu wykonania niektórych usług.

Zgoda

"Nazwa wsi pochodzi od kmiecia Czyrniela, a pierwsza wzmianka pochodzi z 1218 r." - .:InfoKostrzyn.pl->gminny portal informacyjny:. Kostrzyn w z@sięgu ręki
  Brzeźno | Czerlejno | Glinka | Gułtowy | Iwno | Jagodno | Kostrzyn | Sanniki | Siedlec | Siekierki | Skałowo | Sokolniki | Trzek | Węgierskie | Wiktorowo | pozostałe | dookoła
"Nazwa wsi pochodzi od kmiecia Czyrniela, a pierwsza wzmianka pochodzi z 1218 r."
02-08-2020 10:30   Janusz Ludwiczak
W trzecim odcinku naszego nowego cyklu "Cudze chwalicie, swego… nie znacie" zaglądamy do Czerlejna. W przyszłym roku mija 770-lecie nadania praw miejskich Kostrzynowi. Przybliżamy nieznane aspekty znanych miejsc, których historia kryje wiele ciekawostek. Okazuje się, że pierwsze wzmianka o tej wsi królewskiej sięga 1218 roku.

Czerlejno znajduje się 5 kilometrów na południe od Kostrzyna. Według danych z końca 2019 r. wieś liczy 719 mieszkańców i stale rośnie (w 1990 r. ludność Czerlejna stanowiło 535 mieszkańców, w 2003 – 652, 2010 – 688, 2014 r. – 713), powierzchnia wsi wynosi 886 hektarów.

Wieś ma przynajmniej 800 lat

Pierwsze wzmianki o tej wsi sięgają już XI wieku. Nazwa wsi Czerlejno pochodzi od kmiecia Czyrniela. Była to wieś królewska.

– Jak wspomniał w swoich kronikach Długosz, książę Władysław Herman w dowód wdzięczności dla św. Idziego za urodzenie syna Bolesława (Krzywoustego) ufundował kościoły pw. św. Idziego m.in. w Czerlejnie. Pierwsza pisana wzmianka o Czerlejnie pojawiła się w 1218 r. w dokumencie wymieniającym wsie należące do opola kostrzyńskiego. Czerlejno, pierwotnie była to wieś królewska, którą otrzymał od księcia Przemysła I jego kanclerz Bogufał. Od roku 1257 własność kapituły gnieźnieńskiej. Ochotnicy z Czerlejna brali też udział w Powstaniu Wielkopolskim. We wrześniu 1923 r. przebywał w Czerlejnie Wincenty Witos, znany działacz chłopski i premier rządu RP – pisze regionalista Kazimierz Matysek w "Przewodniku po Kostrzynie i okolicach".

Odkryto fundamenty drugiego kościoła z 1616 roku

W centralnej części wsi znajduje się drewniany kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej.

– Jest to jeden z dwudziestu najstarszych kościołów w archidiecezji poznańskiej. Pierwsze wzmianki o wsi i parafii pojawiły się już w XI wieku. Najstarsza zachowana wzmianka o kościele w Czerlejnie pochodzi z 1268 roku. Nie wiadomo co się stało z pierwotną świątynią. W 1616 r. zbudowano drugą świątynię, która najprawdopodobniej spłonęła. W 1743 r. w centrum wsi zbudowano obecny drewniany kościółek, modrzewiowy. Wtedy parafia liczyła 1308 dusz Obecnie na terenie parafii zamieszkuje ok. 2,2 tysiąca osób – powiedziała Agnieszka Augustyn, sołtys Czerlejna.

W 2013 roku podczas prac archeologicznych pod posadzką świątyni odkryto fundamenty drugiego kościoła, zbudowanego w 1616 r., a pod nią znajdują się pozostałości pierwszej świątyni.

– Znaleziono wtedy medaliki i monety z XV i XVI wieku – wyjaśnia Agnieszka Augustyn.

Ku pamięci bohaterom

Przy kościele znajduje się cmentarz, na którym znajduje się grób m.in. Antoniego Wadyńskiego. Z kolei na cmentarzu parafialnym przy ul. Klonowskiej znajdują się mogiły Powstańców Wielkopolskich, poległego pod Szubiniem Bernarda Kozłowskiego, który służył w 10. pułku strzelców wielkopolskich oraz Antoniego Kempy. Osobną tablicą upamiętniono powstańca wielkopolskiego Stanisława Utratę (1897-1919), który zginął pod Stęszewem.

W zachodniej części wsi, przy ul. Wielkopolskiej, opodal kościoła znajduje się otoczony niskim parkanem i częściowo betonowym murkiem pomnik Powstańców Wielkopolskich, który został zbudowany w 1928 roku na 10-lecie odzyskania Niepodległości i rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Ufundowała go rodzina ówczesnych właścicieli majątku Stabrowskich. Na pomniku w kształcie ostrosłupa umieszczono od strony wschodniej płaskorzeźbę Matki Boskiej Częstochowskiej, a od zachodu orła w koronie i tablicę z napisem:
"Na pamiątkę dziesięciolecia oswobodzenia Polski w hołdzie Powstańcom poległym za wolność ojczyzny 1918-1928, rodakom, którzy oddali życie za Polskę 1939-1945.

Pomnik Powstańców Wielkopolskich został odrestaurowany w 1984 r. w 110. rocznicę założenia lokalnego kółka rolniczego i ponownie odsłonięty 22 listopada 1984 r. Uzupełniono też wówczas dedykację monumentu o tych, którzy polegli za wolność Polski w latach 1939-1945. W 2017 r. pomnik został ponownie wyremontowany dzięki zbiórkom kibiców ze Stowarzyszenia Wiara Lecha. Pomnik został odgrzybiony, zabezpieczony, naprawiony i odmalowany.

Ponad 100 lat temu zbudowano pałac myśliwski

Naprzeciwko kościoła znajduje się pałac myśliwski, który powstał w latach 1914-1916. Wybudował go ówczesny właściciel majątku, Niemiec Hans Frederici. Znajdował się przy nim park krajobrazowy o powierzchni 1,63 ha.

– Ostatnimi właścicielami majątku w Czerlejnie byli Zygmunt Stabrowski (który m. in. wybudował dla swych pracowników bardzo oryginalne budynki mieszkalne) oraz Józef Mlicki. Po przemianach ustrojowych pałac wrócił do pierwotnych właścicieli, którzy go odsprzedali i mimo przeprowadzonych remontów do dziś nie jest użytkowany – tłumaczy Kazimierz Matysek, regionalista.

Od ponad 150 lat stoi tutaj drewniany wiatrak

Przy drodze do Kleszczewa stoi drewniany wiatrak – koźlak, który został zbudowany na przełomie lat 1754-1780. Pierwotnie znajdował się w Spławiu. W 1865 został zakupiony przez Piotra Brodzińskiego i po jego rozebraniu elementy wiatraka zostały przewiezione i złożone ponownie w Czerlejnie. Wiatrak został uruchomiony w 1867 roku.

– Starsi mieszkańcy wspominają, że "gdy wiatrak chodził, cieszył oko pracujących na polu rolników". Jest to obecnie jedyny wiatrak na terenie gminy Kostrzyn i jeden z niewielu pozostałych na terenie Wielkopolski. Ze względu na walory zabytkowe i emocjonalne, żal byłoby, gdyby zniknął z panoramy naszej wsi. To jej nieodłączny element od wielu, wielu lat – zaznacza Agnieszka Augustyn, sołtys Czerlejna.

Wiatrak przez lata niszczeje, ale ma zostać odrestaurowany. Koźlaka zakupiła gmina od prywatnej właścicielki. Wiatrak zostanie rozebrany i przeniesiony w inne miejsce, na teren gminny. Docelowo znajdzie się w nim małe muzeum historii rolnictwa.

– Aktualnie w porozumieniu z powiatowym konserwatorem zabytków jesteśmy na etapie przygotowania dokumentacji projektowej, która obejmuje rozbiórkę obiektu, zmagazynowanie i odtworzenie w innej lokalizacji. Obiekt oprócz waloru historycznego będzie pełnił funkcję edukacyjną.
Wiatrak został zakupiony za kwotę 6900 zł brutto. Miejsce uzgadniamy z Powiatowym Konserwatorem Zabytków. Koszty inwestycji będą znane po sporządzeniu dokumentacji, która została zlecona
– powiedział wiceburmistrz Waldemar Biskupski.

Na uwagę zasługują też inne zabytki architektury w Czerlejnie, jak karczma z pod numerem 19 z XIX wieku czy zagroda z lat 20. XX w.

Kary z Czerlejna

Z Czerlejnem wiąże się też legenda. W czasie odpustu Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Czerlejnie kilku parobczaków zamiast pójść do kościoła, wyprowadziło konie na pastwisko, próbując różnych sztuczek jeździeckich. Jeden z nich dosiadł karego konia, który pognał dzikim galopem w stronę bagien. Po kilku dniach zmarłego parobka znaleziono, a tajemniczym koniem był diabeł, który przyjął tą postać, by zdobyć dusze parobka.

ZOBACZ TAKŻE: Znajduje się tutaj mini muzeum rolnictwa i Sala Królestwa


Komentarze (0)

Dodaj swój komentarz

Nick: (max. 40znaków)

Treść komentarza (maksymalnie 1500 znaków):

Pozostało znaków: 1500

Wpisz kod z obrazka: (cyfry i litery a-f)

REGULAMIN:
Publikowane komentarze odzwierciedlają osobiste poglądy ich autorów, którzy ponoszą wyłączną odpowiedzialność za ich treść. Wpisy naruszające polskie prawo, dobra innych osób, zawierające słowa powszechnie uznane za wulgarne oraz nie związane bezpośrednio z komentowanym tekstem będą kasowane. Niedopuszczalne jest również zamieszczanie w treści komentarzy linków do innych stron internetowych, reklam oraz danych osobowych i adresowych osób prywatnych i firm. Komentarze ukazują się na stronie po akceptacji przez moderatora, co nie zwalnia ich autorów od odpowiedzialności za wygłaszane treści.
Aktualności
R E K L A M A
Niezapominajka
06

gru

12:00
SIEDLEC, kościół Św.Mikołaja
Odpust parafialny

17

gru

16:30
Gmina Kostrzyn
XXVIII sesja (budżetowa - zdalna) Rady Miejskiej Gminy Kostrzyn
► porządek obrad

18

gru

Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury "Kostrzynianka" ul. Poznańska 33, Kostrzyn
Bezpłatne badanie mammograficzne dla pań w wieku 50-69 lat
Rejestracja: tel. 68 41 41 411

[ wszystkie ]

Sonda
Czy zaszczepisz się przeciw koronawirusowi gdy już będzie dostępna szczepionka?

TAK

NIE


Komentarze
Ogłoszenia
Newsy na Twoją skrzynkę!
Zapisz się na listę mailingową:
Twój e-mail: